Lidhu
Harrova fjalëkalimin
Ndrysho fjalëkalimin
Regjistrimi
Fjalori i termave të informatikës
Fjalori i termave të informatikës

 
 
Parathënie
Me zhvillimet e vrullshme të teknologjisë informatike, si dhe me shtrirjen e përdorimit të kompjuterit e të internetit thuajse në të gjitha fushat e veprimtarisë së shoqërisë, ka lindur natyrshëm edhe nevoja për përpunimin dhe njësimin e terminologjisë së kësaj fushe bashkëkohore të shkencës dhe të teknikës edhe në gjuhën shqipe.

Fjalori shpjegues i termave të informatikës, një fjalor dygjuhësh me 3000 terma nga kjo fushë, synon të jetë një mjet pune për një rreth shumë të gjerë përdoruesish, në radhë të parë për specialistët e fushës, si edhe për studentët, përkthyesit dhe për të gjithë ata që merren me teknologjinë e informacionit. Ai është një fjalor shpjegues dykahësh: anglisht – shqip – anglisht. Termat e përfshirë në këtë fjalor janë kryesisht nga këto nënfusha: Informatika si shkencë dhe teknologji, Hardueri dhe Softueri, Rrjetet kompjuterike, Gjuhët e programimit, Interneti dhe aplikacionet e tij etj.

Puna për hartimin e këtij fjalori ka qenë e lidhur ngushtë me procesin e lokalizimit të softuerëve të Microsoft-it në gjuhën shqipe: të Windows-it (Windows XP, Windows Vista, Windows 7) dhe të Office-it (Office 2003, Office 2007, Office 14), nismë kjo e ndërmarrë nga Qendra për Edukim dhe Përparim (QEP, Prishtinë) në korrik të vitit 2004. Paralelisht me lokalizimin e softuerëve të ndryshëm të rëndësishëm, u krijua një bazë të dhënash për termat kompjuterikë, e cila, sidomos dy vitet e fundit (2009-2010) erdhi duke u plotësuar dhe përmirësuar: u shtuan terma të rinj, termat ekzistues u plotësuan me kuptime të reja që kanë fituar ndërkohë dhe secili term u pajis me shpjegimet përkatëse. Për këtë, krahas termave në anglishte, që tashmë konsiderohet si lingua franca në këtë fushë, gjatë këtij procesi kemi pasur qasje edhe në përvojat e hartimit të fjalorëve të gjuhëve të tjera, si italisht, anglisht, frëngjisht, kroatisht etj. Për këtë është përdorur dhe baza e të dhënave në portalin e gjuhës të sajtit zyrtar të Microsoft-it, një bazë të dhënash për më shumë se 80 gjuhë, që mund të shfrytëzohet nga partnerët për lokalizime, përkthime e studime të ndryshme. Sigurisht që gjatë punës janë pasur parasysh dhe zgjidhje që ofrohen nga fjalorë të mëhershëm, qofshin ata të përgjithshëm apo specialë.

Që në fillim të punës për projektin e lokalizimit të MS Windows XP-së në gjuhën shqipe, u formua një ekip në shkallë kombëtare, ku bënin pjesë Lulëzim Shishani (drejtuesi i projektit), Adelina Çerpja, Anila Çepani, Emil Lafe, Enver Hysa (gjuhëtarë); Vehbi Neziri, Gudar Beqiraj, Betim Çiço, Neki Frashëri (informatikanë); Fitore Muçolli, Zinaide Kuqi-Gruda, Jeta Rugova-Plakolli (përkthyes); herë pas here bashkëpunuan edhe forca të tjera.

Pas një pune sistematike, u hartua fjalësi me 2000 termat më të përdorur në dy softuerët kryesorë në botë, MS Windows dhe MS Office, por, edhe të softuerëve të tjerë, si: Google, Yahoo, Internet Explorer, Firefox etj. duke përfshirë edhe termat më të përgjithshëm të internetit. Brenda dy vjetësh, me shumë sukses dhe me një cilësi të lartë teknike e gjuhësore u krye puna për lokalizimin e MS Windows XP-së në gjuhën shqipe, nën mbikëqyrjen e Microsoft-it, por, edhe me një bashkëpunim të mirë me Akademinë e Shkencave të Shqipërisë, me Institutin e Gjuhësisë e të Letërsisë dhe me Institutin e Informatikës e të Matematikës së Aplikuar (INIMA). Bashkë me përfundimin e këtij projekti u hartua edhe fjalori i termave, si një pjesë e domosdoshme e procesit të lokalizimit. Megjithatë, duke u vështruar ky fjalor (softuerik) si një vepër shumë e rëndësishme, botimi i tij u shty për t’iu nënshtruar një përpunimi e plotësimi të mëtejshëm. Fillimisht u bë një publikim në internet bashkë me një softuer për instalimin e fjalorit. Kështu, termat e fjalorit iu nënshtruan një vlerësimi e diskutimi të gjerë me përdoruesit jospecialistë të informatikës, konkretisht me përdoruesin fundor. Interesimi ishte i madh dhe përdoruesit e shumtë të këtij fjalori me vërejtjet dhe sugjerimet e tyre të dobishme kanë dhënë një ndihmesë me vlerë për plotësimin, saktësimin dhe përmirësimin e tij. Në vazhdim është punuar rregullisht në lokalizimin e softuerëve të tjerë, si: Navision, MS Windows Vista, MS Office 2007 dhe tash së fundmi edhe në MS Windows 7 dhe MS Office 2010. Si rrjedhim, çdo vit ky fjalor është pasuruar dhe sot ka mbi 3000 terma, një pasuri e vërtetë leksikore në fushën e terminologjisë së shkencës së informatikës. Andaj, jo pa emocione, mendojmë se me botimin e këtij fjalori po përmbushim një nevojë të kahershme për një vepër të tillë, sidomos për terminologjinë e Microsoft-it, e cila mbizotëron, por, edhe më gjerë, për terma të tjerë nga fusha e teknologjisë së informatikës.
Raporto gabimet
Raporto